Asiya qitəsi geosiyasi və geoiqtisadi baxımdan dünyanın ən mühüm regionlarından biridir. Müxtəlif siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik maraqlarının kəsişdiyi bu məkanda qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, dialoqun inkişaf etdirilməsi və əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə (AQEM) region ölkələri arasında dialoq və əməkdaşlıq üçün mühüm platformalardan biri kimi çıxış edir.
AQEM Asiyanın böyük hissəsini əhatə edən və 28 üzv dövləti bir araya gətirən unikal dialoq formatıdır. Təşkilatın əsas məqsədləri sırasında regionda sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin möhkəmləndirilməsi, üzv dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadın artırılması və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi dayanır. Eyni zamanda, AQEM dayanıqlı inkişafın təşviqi və regional problemlərin dialoq yolu ilə müzakirəsi üçün əlverişli imkan yaradır.
Müasir dünyada geosiyasi proseslərin sürətlənməsi, yeni təhlükəsizlik çağırışlarının meydana çıxması və beynəlxalq münasibətlər sistemində müşahidə olunan dəyişikliklər belə platformaların əhəmiyyətini daha da artırır. Fərqli mövqelərə və maraqlara malik dövlətlərin eyni masa ətrafında bir araya gəlməsi qarşılıqlı anlaşmanın formalaşdırılması baxımından mühüm amildir.
Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyi də bu istiqamətdə ölkənin regional və beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi önəmin göstəricisi kimi təqdim olunur. Prezident İlham Əliyevin AQEM Media Forumunun iştirakçılarına müraciətində qeyd etdiyi kimi, Azərbaycanın son iki il ərzində təşkilata sədrliyi dövründə əsas diqqət qarşılıqlı etimad quruculuğu tədbirlərinin təmin edilməsinə yönəldilib.
Azərbaycanın sədrliyi çərçivəsində AQEM-in institusional imkanlarının gücləndirilməsi, praktiki birgə fəaliyyətin genişləndirilməsi və təşkilatın beynəlxalq münasibətlər sistemində rolunun artırılması istiqamətində səylər göstərilib. Bu yanaşma təşkilatın yalnız siyasi dialoq platforması kimi deyil, həm də konkret əməkdaşlıq təşəbbüslərinin müzakirə olunduğu və həyata keçirildiyi mexanizm kimi inkişaf etdirilməsinə xidmət edir.
AQEM Media Forumunun “Qütbləşmiş dünyada media vasitəsilə etimadın qurulması” mövzusuna həsr olunması da təsadüfi deyil. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişaf etdiyi, xəbərlərin qlobal miqyasda saniyələr ərzində yayıldığı müasir dövrdə media ictimai rəyin formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Media yalnız informasiya ötürən vasitə deyil, eyni zamanda cəmiyyətlər və dövlətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın formalaşmasına təsir göstərən mühüm kommunikasiya platformasıdır. Obyektiv və məsuliyyətli jurnalistika müxtəlif ölkələrin xalqları arasında qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsinə, stereotiplərin aradan qaldırılmasına və dialoq imkanlarının genişləndirilməsinə töhfə verə bilər.
Xüsusilə qütbləşmənin artdığı bir şəraitdə etibarlı informasiya mühitinin yaradılması mühüm məsələlərdən biridir. Dezinformasiya, yanlış məlumatların sürətlə yayılması və müxtəlif hadisələrin birtərəfli təqdimatı cəmiyyətlər arasında inamsızlığın dərinləşməsinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən media sahəsində peşəkarlıq, məsuliyyət və informasiya mübadiləsinin etibarlılığı regional əməkdaşlığın vacib elementlərindən biri kimi çıxış edir.
AQEM-in əhəmiyyəti onun üzv dövlətlər arasında yalnız siyasi məsələlərin deyil, müxtəlif istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın müzakirəsinə imkan yaratması ilə də bağlıdır. Təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, nəqliyyat, enerji, ekologiya, humanitar əlaqələr və digər sahələrdə qarşılıqlı fəaliyyət region ölkələri arasında etimadın möhkəmlənməsinə şərait yarada bilər.
Asiya ölkələrinin malik olduğu iqtisadi və demoqrafik potensial nəzərə alındıqda, regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi qlobal iqtisadi və siyasi proseslər baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan AQEM müxtəlif maraqların uzlaşdırılması və ortaq təşəbbüslərin formalaşdırılması üçün əlavə imkanlar yaradır.
Azərbaycanın təşkilata sədrliyi dövründə irəli sürdüyü yanaşmalardan biri də AQEM-in institusional imkanlarının daha da inkişaf etdirilməsi və praktiki əməkdaşlığın gücləndirilməsi olub. Bu, təşkilatın qəbul etdiyi qərarların və təşəbbüslərin real əməkdaşlıq layihələri ilə tamamlanmasına imkan verə bilər.
Prezident İlham Əliyevin müraciətində Azərbaycanın sədrliyi dövründə göstərilən səylərin AQEM-in institusional imkanlarının gücləndirilməsinə, praktiki birgə fəaliyyətin genişləndirilməsinə və təşkilatın beynəlxalq münasibətlər sistemində rolunun artırılmasına yönəldiyi vurğulanır.
Bu yanaşma Azərbaycanın çoxtərəfli diplomatiyaya verdiyi əhəmiyyəti də nümayiş etdirir. Müxtəlif ölkələrin bir araya gəldiyi beynəlxalq platformalarda dialoqun təşviqi, qarşılıqlı maraqların nəzərə alınması və əməkdaşlıq imkanlarının artırılması regional sabitlik baxımından mühüm amillərdən biridir.
Məlahət İbrahimqızı
Milli Məclisin deputatı
