Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrininin Azərbaycana rəsmi səfəri Bakı-Bratislava münasibətlərinin inkişafında mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər ikitərəfli əməkdaşlığın hazırkı vəziyyətinin nəzərdən keçirilməsi ilə yanaşı, gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevlə Slovakiya Prezidenti arasında keçirilən görüşlər və verilən bəyanatlar göstərdi ki, Azərbaycan və Slovakiya münasibətləri yeni keyfiyyət mərhələsinə qədəm qoyur.
Azərbaycan və Slovakiya arasında siyasi dialoq son illərdə ardıcıl şəkildə inkişaf edir. Yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər və intensiv siyasi təmaslar qarşılıqlı etimadı möhkəmləndirib. Prezident İlham Əliyevin Slovakiya Prezidenti ilə keçirdiyi görüşlər bir daha nümayiş etdirdi ki, iki ölkə münasibətlərini yalnız mövcud əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, daha geniş strateji müstəvidə inkişaf etdirmək niyyətindədir.
Verilən bəyanatlarda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə sadiqliyin vurğulanması oldu. Slovakiyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə verdiyi dəstək münasibətlərin siyasi əsaslarını daha da möhkəmləndirən amillərdən biridir. Azərbaycan da öz növbəsində Slovakiyanı Mərkəzi Avropada etibarlı tərəfdaş kimi qiymətləndirir.
Enerji əməkdaşlığı səfərin əsas gündəm mövzularından biri oldu. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan rolu Slovakiya tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya təbii qaz ixracının genişlənməsi fonunda Slovakiyanın Azərbaycanla əməkdaşlığa marağı tamamilə məntiqlidir. Bu, yalnız ikitərəfli deyil, ümumavropa enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən əməkdaşlıq modelidir.
Azərbaycan artıq Avropa üçün etibarlı enerji təchizatçısı kimi öz mövqeyini möhkəmləndirib. Bununla yanaşı, əməkdaşlıq yalnız təbii qazla məhdudlaşmır. Yaşıl enerji, elektrik enerjisinin ötürülməsi, bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı və yeni enerji marşrutlarının formalaşdırılması da gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətləri kimi ön plana çıxır. Slovakiyanın bu sahələrdə texnoloji imkanları, Azərbaycanın isə geniş resurs potensialı qarşılıqlı faydalı layihələrin həyata keçirilməsinə əlverişli zəmin yaradır.
İqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi də səfərin əsas nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Tərəflər ticarət dövriyyəsinin mövcud potensialı tam əks etdirmədiyini etiraf etdilər. Bu baxımdan sənaye, nəqliyyat, logistika, rəqəmsallaşma, innovasiya, kənd təsərrüfatı və yüksək texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar mövcuddur. Biznes dairələri arasında əlaqələrin gücləndirilməsi iqtisadi münasibətlərə yeni dinamika qazandıra bilər.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi diqqət mərkəzində idi. Azərbaycanın Orta Dəhliz boyunca artan rolu Avropa ölkələrinin marağını daha da artırır. Slovakiya üçün bu marşrut Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında alternativ və etibarlı daşımaların inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın müasir nəqliyyat infrastrukturu bu əməkdaşlığın perspektivlərini daha da genişləndirir.
Humanitar və mədəni əlaqələrin inkişafı da müzakirə olunan məsələlər sırasında idi. Təhsil, elm, mədəniyyət və turizm sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu istiqamətdə birgə proqramların və akademik mübadilələrin artırılması münasibətlərin uzunmüddətli inkişafına əlavə töhfə verə bilər.
Prezidentlərin bəyanatlarında Avropada və regionda baş verən geosiyasi proseslərə də toxunuldu. Qlobal çağırışlar fonunda etibarlı tərəfdaşlıqların əhəmiyyətinin artdığı vurğulandı. Bu baxımdan Azərbaycan və Slovakiya arasında münasibətlərin yalnız ikitərəfli çərçivədə deyil, həm də Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın inkişafı kontekstində xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyi qeyd oluna bilər.
Səfər Azərbaycanın xarici siyasətinin çoxşaxəli xarakterini bir daha nümayiş etdirdi. Rəsmi Bakı müxtəlif regionları təmsil edən dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı davamlı şəkildə genişləndirir. Slovakiya ilə münasibətlərin inkişafı da bu siyasətin uğurlu nümunələrindən biridir.
Eyni zamanda, bu səfər Avropa ölkələrinin Azərbaycanla əməkdaşlığa artan marağının növbəti təsdiqidir. Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat bağlantıları, iqtisadi imkanları və regional sabitliyə verdiyi töhfələr ölkənin beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirir. Slovakiyanın bu əməkdaşlıqda fəal iştirak etmək niyyəti isə qarşılıqlı maraqların üst-üstə düşdüyünü göstərir.
Nəticə etibarilə, Prezident Peter Pelleqrininin Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafına yeni siyasi impuls verdi. Verilən bəyanatlar göstərdi ki, Bakı və Bratislava əməkdaşlığı daha geniş strateji məzmunda inkişaf etdirmək əzmindədir. Enerji, iqtisadiyyat, nəqliyyat, yaşıl enerji, rəqəmsallaşma və humanitar sahələr gələcək tərəfdaşlığın əsas istiqamətləri olacaq. Mövcud siyasi iradə və qarşılıqlı etimad bu perspektivlərin reallaşması üçün möhkəm zəmin formalaşdırır.
Milli Məclisin deputatı Məlahət İbrahimqızı
